آزادی دینی از منظر حقوق بین الملل با نگاهی به ره یافت اسلامی
67 بازدید
ناشر: دانشگاه مفید
نقش: نویسنده
شابک: 978-964-8092-40-0
سال نشر: 1390
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
در این کتاب می خوانیم: پیشگفتار.................................................................... 13 مقدمه........................................................................ 15. الف) تبیین موضوع و انگیزۀ انتخاب آن............................. 15 ب) پیشینه و حوزه قواعد بین‌المللی.................................... 20 ج) سؤال تحقیق: 23 د) فرضیه: 23 هـ) روش تحقیق: 24 و) سازماندهی تحقیق 25 بخش اوّل مفهوم آزادی دینی، حوزه و شیوه‌های ابراز آن/ 27 مقدمه 29 فصل اوّل/ مفهوم آزادی دینی و حوزه درونی آن 31 گفتار اوّل: مفهوم آزادی دینی 31 مبحث اوّل: مفهوم غیرحقوقی دین 32 مبحث دوّم: مفهوم حقوقی دین 36 مبحث سوّم: ماهیت و ویژگی‌های حق بر آزادی مذهب 42 بند اوّل: حقانیت و حق بودن آزادی دینی 43 بند دوّم: ویژگی حق بر آزادی دینی 44 گفتار دوّم: حوزۀ درونی آزادی دینی 48 مبحث اوّل: ارتباط حوزه درونی اعتقاد با اجبارظاهری.............................................. 49 مبحث دوّم: علل عدم توصیف اجبار بر مخالفت با اعتقادات دینی............................................ 53 بند اوّل: حق بر انتخاب به عنوان مانعی بر عدم نقض آزادی دینی.......................................... 54. بند دوّم: نقض حق بر ابراز دین به عنوان فرض اولیه........................................................ 59 بند سوّم: عدم شایستگی عقیده به عنوان مانعی بر عدم نقض آزادی دینی.................................. 64 بند چهارم: وضعیت‌های ویژه به عنوان مانعی در توصیف نقض آزادی دینی........................... 67.. بند پنجم: عدم تفکیک دقیق حوزه‌های داخلی و ظاهری آزادی دینی.......................................... 77 مبحث سوم: نمونه‌هایی از نقض حوزه درونی اعتقاد توسط اجبار ظاهری.....83 بند اوّل: اجبار به وظیفه نظامی عمومی در قلمرو آزادی مذهب................. 83. بند دوّم: تضاد پرداخت اجباری مالیات با آزادی دین و اعتقاد....................... 88 مبحث چهارم: حمایت غیرمستقیم از حق بر آزادی مذهب در حوزه درونی آن 92 مبحث پنجم: حق بر رهایی از تبعیض دینی و نابردباری مذهبی.................. 93 بند اوّل: مفهوم و مبنای عدم تبعیض بر اساس دین.................................. 94 بند دوّم: اصل عدم تبعیض در رویه نهادهای حقوق بشری.......................... 97 بند سوّم: تبعیض مشدّد علیه اقلیت‌های دینی....................................... 107 مبحث ششم: حق بر حفظ و تغییر دین، و یا خروج از آن............................112 مبحث هفتم: حق بر رهایی از اجبار و اکراه در دین.................................. 123 بند اوّل: مفهوم رهایی از اکراه.............................................................129 بند دوّم: ترویج دین و اکراه در دین........................................................ 132 بند سوّم: ارتداد.............................................................................. 143 بند چهارم: رواداری دینی و ارتداد از منظر فقه........................................ 150 الف) رواداری دینی در قرآن و سنت......................................................150 ب) ارتداد به عنوان مانعی برای آزادی دینی از دیدگاه فقه اسلامی............. 159 1. مفهوم ارتداد...............................................................................161 2. نقد و بررسی دیدگاه فقها در مورد ارتداد........................................... 164 3. روابط درون دینی و برون دینی از منظر قرآن....................................... 171 مبحث هشتم: حق بر رهایی از زجر و آزار به سبب دین.......................... 174 فصل دوّم/ حق بر ابراز دین................................................................ 181 گفتار اول: منابع حق بر ابراز دین و انواع ابراز آن......................................181 مبحث اول: تحلیلی از منابع و اسناد حق بر ابراز دین.............................. 181 مبحث دوّم: انواع حق بر ابراز دین....................................................... 192 بند اول: عبادت (Worship) 192 بند دوّم: رعایت(Observance) 195 بند سوم: اجرا (Practice) 196 بند چهارم: آموزش ( Teaching) 202 الف: حق بر آموزش مذهب، به‌نحو کلی.............................................. 204 ب: آزادی والدین و سرپرستان در آموزش دینی کودکان........................... 207 ج: تعهد دولت در قبال حق بر آزادی مذهبی و اعتقادی کودک................... 234 گفتار دوّم: شیوه‌های ابراز دین.......................................................... 237 مبحث اوّل: حق بر ابراز فردی و جمعی دین.......................................... 238 مبحث دوّم: حق بر سازماندهی و تشکیل نهادهای مذهبی.................... 240 مبحث سوّم: حق بر تأسیس عبادتگاه‌ها، مدارس و اماکن دینی و بهره‌گیری از آنها............................................... 246. مبحث چهارم: حق بر تأسیس و اداره مراکز خیریه و انسان‌دوستانه............ 250 مبحث پنجم: حق بر ساخت، نگهداری و استفاده از کالاها و نمادهای مذهبی 251 بند اول: حق بهره‌مندی از پوشش مذهبی و حجاب................................ 253 بند دوّم: حق بهره‌مندی از سایر کالاها و نمادهای مذهبی....................... 288 مبحث ششم: حق بر نوشتن، چاپ و انتشار کتب و مطالب مذهبی........... 300 مبحث هفتم: حق بر تعلیم یک عقیده و یا مذهب در اماکن مناسب............. 306 مبحث هشتم: حق بر درخواست و دریافت کمک مالی............................. 308 مبحث نهم: حق بر داشتن روحانی و رهبر مذهبی 310 مبحث دهم: حق بر اعیاد، اوقات و تعطیلات مذهبی 316 مبحث یازدهم: حق بر رسمی‌سازی یک مذهب 321 مبحث دوازدهم: حق بر ارتباط با افراد و گروه‌ها در امور دینی و اعتقادی 324 مبحث سیزدهم: سایر شیوه‌‌های ابراز مذهب 327 نتیجه بخش اوّل 330 بخش دوّم حدود حق بر آزادی دینی / 339 مقدمه 341 فصل اول/ شرایط و زمینه‌های حدود حق بر آزادی دینی 352 گفتار اول: شرایط ایجاد محدودیت بر آزادی دینی 353 مبحث اوّل: قانونی بودن محدودیت 354 مبحث دوم: مردم‌سالاری دولت اعمال کننده محدودیت 363 مبحث سوّم: ضرورت و تناسب 376 بند اوّل: ضرورت 376 بند دوّم: تناسب 382 مبحث چهارم: تبعیض‌آمیز نبودن محدودیت‌ها 387 مبحث پنجم: تأمین هدف مشروع 393 گفتار دوّم: زمینه‌های محدودیت‌های حق بر آزادی دینی 393 مبحث اول: امنیت عمومی 394 مبحث دوم: نظم عمومی 401 مبحث سوّم: بهداشت و سلامت عمومی 421 مبحث چهارم: اخلاق عمومی 435 فصل دوّم/ تعارض آزادی دینی با حقوق و آزادی‌های بنیادین دیگران و حاشیه تفسیر 455 گفتار اوّل: تحلیل محدودیت آزادی دینی از منظر تعارض حق‌ها 455 مبحث اوّل: جایگاه حمایت از حقوق و آزادی دیگران 457 مبحث دوّم: تفسیری متعادل برای حق‌های متعارض 460 بند اوّل: مفهوم تعارض حق‌ها و رویکرد تحدید حق بر آزادی دینی 460 بند دوّم: سلسله مراتب حق‌ها و راه‌کار حل تعارض آنها 475 گفتار دوّم: مصادیقی از تعارض حق بر آزادی دینی با حقوق و آزادی دیگران 489 مبحث اوّل: توهین به ادیان 489 بند اوّل: نیم‌نگاهی به تزاحم تاریخی آزادی بیان و آزادی دینی 490 بند دوّم: توهین به ادیان در اسناد و رویه قضایی نهادهای اروپایی 492 بند سوّم: توهین به ادیان از منظر نهادهای سازمان ملل 506 بند چهارم: توهین به ادیان در قوانین و رویه برخی کشورها و کتاب مقدس 509 بند پنجم: پاسخی به چالش‌های حق بر نقد عقاید و احکام دینی 517 بند ششم: نقد معیار حقانیت دینی برای ارزیابی توهین به ادیان و یا مقابله با آن 521 بند هفتم: نیم نگاهی به توهین به مقدسات اسلامی در سال‌های اخیر و ارائۀ راه‌کار 523 مبحث دوّم: مقابله با تروریسم و تحدید آزادی دینی 537 گفتار سوّم: دکترین «حاشیه تفسیر» و محدودیت‌های حق بر ابراز آزادی دینی 553 مبحث اوّل: مفهوم و پیشینه دکترین «حاشیه تفسیر» در پرتو آزادی دینی 554 مبحث دوّم: علل پذیرش «حاشیه تفسیر» 563 مبحث سوم: شروط اعمال «حاشیه تفسیر» 572 مبحث چهارم: آثار پذیرش دکترین «حاشیه تفسیر» 573 مبحث پنجم: چالش‌های ایده حاشیه تفسیر 574 مبحث ششم: حاشیه تفسیر و آزادی دینی، در رویه اخیر دیوان حقوق بشر اروپایی 578 نتیجه بخش دوم 582 نتیجه پایانی 583 فهرست منابع 1- منابع فارسی 609 الف) کتاب‌ها 609 ب) مقاله‌ها 612 2- منابع عربی 616 3- منابع انگلیسی 619 الف) کتاب‌ها(Books) 619 ب) مقاله‌ها(Articles) 623 ج) آراء (Table of Cases) 630 د) برخی از اسناد دیگر (Some Other Instruments) 638